Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Κουβεντούλα Ι

Οι άνθρωποι συνηθίζουν να λένε πως η αγάπη του γονέα προς το παιδί είναι η πλέον άδολη και αγνή, αυτή που δεν περιμένει τίποτα, που δεν έχει προσδοκίες. Κι όμως, μάλλον δεν είναι έτσι. Η εξήγηση θα πρέπει να αναζητηθεί πίσω στο χρόνο, τότε που οι μελλοντικοί γονείς αποφασίζουν -ή επιλέγουν, ή τους προκύπτει- να τεκνοποιήσουν. Ο λόγος, ή οι λόγοι που τους οδηγούν σε αυτήν την επιλογή είναι τα τεκμήρια που καταδεικνύουν το μη άδολο αυτής της αγάπης.

Έχω χιλιοακούσει το επιχείρημα περί "συνέχισης του εαυτού", έχω ακούσει το επιχείρημα περί "ενός καλύτερου αύριο" και "πραγματοποίησης των ονείρων που ο γονέας δεν προλαβαίνει να πραγματώσει", γνωρίζω τα θρησκευτικά αξιώματα (και όχι θεωρίες, αφού αυτές αποδεικνύονται ενώ τα αξιώματα όχι -τόσο απλά, ο πατέρας Φιλόθεος Φάρος κάτι λέει περί αυτού) περί "προορισμού του ανθρώπου" και "θείας επιταγής", έχω συναντήσει την δαρβινική, εξελικτική θεώρηση του κόσμου και της επιδίωξης για την εξέλιξή του. Έχω ακούσει κι έχω διαβάσει πολλά. Γνωρίζω επίσης τη βαθιά, απάνθρωπη, φασιστική και γλοιώδη επιχειρηματολογία περί "κληροδότησης της περιουσίας" και τόσα γελοία στα οποία πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι -"άνθρωποι"; Τέλος πάντων, ας τους πούμε ανθρώπους για χάρη συντομίας και ευκολίας. Εξάλλου, είναι τόσο σχετικά πια τα νοήματα και το περιεχόμενο των λέξεων...

Η αγάπη λοιπόν του γονέα προς το παιδί είναι μια μεγάλη προβολή υπαρξιακού ναρκισσισμού. Μια προβολή ενός αξεδιάλυτου συνονθυλεύματος από πολλά Υπερεγώ, φοβίες, προβολές και χίλιες δυο εξωτερικά επιβαλλόμενες γραμμές ζωής. Είναι μια αγάπη που διαμορφώνει "φασόν" ανθρώπους -αφού δεν έχω δει γονέα που δεν προβάλλει τις αρχές του, τις αξίες του, τον τρόπο ζωής του και την κοσμοθεωρία του πάνω στο παιδί του μέσω της διαπαιδαγώγησής του. Το κόβουν και το ράβουν στα μέτρα τους. Βέβαια, πάντα συναντώντας τις μικρότερες ή μεγαλύτερες αντιρρήσεις ή διαφορετικότητες του παιδιού, που, ανάλογα με την ορμή του δικού του κυττάρου -όσου κομματιού μπορεί να διεκδικήσει μέσα στη απεραντοσύνη των κληρονομικά μεταφερόμενων χαρακτηριστικών-, προσπαθεί να προβάλει τον εαυτό του.

Έχω ακούσει κι άλλα. Κι έχω διαβάσει. Και τα έζησα από πρώτο χέρι στο δωμάτιο του ψυχαναλυτή για αρκετά χρόνια. Και τα επεξεργάστηκα πολύ και βαθιά. Και όλα αυτά δεν προκύπτουν ούτε από δύσκολες ούτε από οδυνηρές εμπειρίες. Αυτές ίσως υπήρξαν η καλή αφορμή για την ευκολότερη προσέγγιση της αλήθειας. Της αλήθειας ότι ο άνθρωπος φοβάται την μοναξιά και τον θάνατο. Και μ' αυτόν τον τρόπο νομίζει ότι τα απωθεί, ότι τα ξεγελάει. Το ξέρει ότι δεν είναι έτσι. Όπως, φυσικά, διαπιστώνει την κατά κράτος ήττα του όταν έρχεται η μοναξιά ή όταν πλησιάζει το τέλος. Τότε που ούτε παιδιά ούτε σκυλιά είναι ικανά να τον ηρεμήσουν αν ο ίδιος δεν έχει επεξεργαστεί τη στιγμή εκείνη από πριν -όσο κάτι τέτοιο είναι δυνατό. Δεν συνάντησα άνθρωπο στη ζωή μου που να μην έχει στο σακούλι του δύσκολες και οδυνηρές εμπειρίες να ανασύρει. Απλώς, χρειάζεται πάρα πολύ κουράγιο, θάρρος, ψυχική δύναμη, ευαισθησία, ευρηματικότητα, ευφυΐα και πολύ χιούμορ για να μπορέσει κανείς να τις δει κατάματα. Και να τις αποκωδικοποιήσει. Η πλειονότητα των ανθρώπων πάρα πολύ δύσκολα μπορεί να τα συνδυάσει όλα αυτά. Εγώ είχα την τύχη και τα είχα. Όλα. Και σε πολύ αυξημένο βαθμό. Τώρα πια το ξέρω, είμαι σίγουρος. Και μπορώ να το εκφράζω άφοβα και χωρίς κανενός είδους συστολή. Ξέρω ποιος είμαι.
  

Τετάρτη, 12 Ιουλίου 2017

Στην έρημο

Μα, πόσο σκοτάδι κρύβει αυτή η ζωή. Και πόσο πόνο και πόσο φόβο που οδηγούν σ' αυτά τα σκοτάδια. Φιλόζωοι που τρέχουν ξοπίσω από σκυλιά και γατιά, με αφιερωματική διάθεση, για τους δικούς τους λόγους, Χριστιανοί που εξακολουθούν να διακηρύττουν τα ίδια και τα ίδια και να επιμένουν και να επιχαίρουν ότι...αυτοαποδεικνύονται στο πέρασμα των χρόνων και των αιώνων (γιατί τόση ανάγκη επιβεβαίωσης εκ του ασφαλούς; προφανώς για τους δικούς τους, βαθιά πικρούς κι ανθρώπινους, ανομολόγητους λόγους), ακραίοι Αριστεροί που εξακολουθούν να πιστεύουν στη μεγάλη ανατροπή και στη μεγάλη αντίσταση και ρήξη και στο "σφάξε με, αγά μου, ν' αγιάσω", ακραίοι Δεξιοί -σκέτοι φονιάδες που ο φόβος και ο πόνος έχουν εξωθήσει στα ζωώδη όρια της ανθρώπινης ύπαρξης, ποδοσφαιρόφιλοι που αποχαυνώνονται και ταυτίζονται μπροστά σε ανελέητους και γελοίους παιδικούς ανταγωνισμούς, και πόσοι άλλοι... Όλοι κάτω από μια σημαία.

Ανθρώπινος πόνος, βαθύς κι αγιάτρευτος. Άνθρωποι διαμορφωμένοι σε ενήλικες προσωπικότητες μετά από πολυκύμαντες παιδικές και εφηβικές ηλικίες που τους άφησαν σημάδια σκληρά χαραγμένα μέσα και έξω τους. Και τους διαμόρφωσαν τη λογική, τη σκέψη, την αίσθηση, την αισθητική, το μέτρο και το άμετρο, τις βαθύτερες ουσίες της ύπαρξής τους. Και αυτό που απομένει είναι μια ζωή γεμάτη απώθηση των πραγματικών διαστάσεων και συνθηκών που επικρατούν. Διότι φοβάμαι πως εκεί ζει η πλειονότητα του κόσμου σ' αυτή τη χώρα. Στις απωθήσεις της.

Πόση μοναξιά. Πόσο άδειος τόπος. Ζω στην έρημο.

Πέμπτη, 15 Ιουνίου 2017

23 χρόνια μετά

Πότε κιόλας; Κάθε χρόνο τέτοια μέρα το ίδιο θα αναρωτιέμαι. Κάθε χρόνο προστίθεται και μια μονάδα στο μέτρημα. Μέχρι να σταματήσει κι αυτό και πλέον να γίνουν όλα ιστορία.

Εσύ πάντως έγινες ήδη ιστορία μέσα μου. Δεν είσαι πια ούτε καν ανάμνηση. Τα πρώτα χρόνια ναι. Ήσουν νωπός και πρόσφατος ακόμη. Είχα έντονη τη μορφή και τη φωνή σου μέσα μου. Τις κινήσεις σου όταν διηύθυνες, την ένταση της φωνής όταν εκνευριζόσουν, το πονηρό χαμόγελο όταν ήσουν ευχαριστημένος. Αλλά σιγά-σιγά άρχισες να ξεθωριάζεις. Και να γίνεσαι ένα λήμμα. Ιδιαίτερα τώρα, αυτά τα χρόνια, που όλα άλλαξαν και η ανθρωπότητα πέρασε σε άλλη φάση της ιστορίας της, που δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με όσα γνώριζες τότε -και όσα γνωρίσαμε κι εμείς και με τα οποία ανατραφήκαμε και μεγαλώσαμε.

Τώρα πια τίποτα δεν θυμίζει εκείνες τις εποχές, εκείνους τους δρόμους και τις πλατείες, εκείνους τους ανθρώπους με τα όνειρα και τις ελπίδες. Τώρα πια έχουμε ισοπεδωθεί και τίποτα δεν μας φαίνεται παράξενο ή αλλόκοτο.

Είχες ζήσει κι εσύ τη δική σου σκοτεινή περίοδο, τότε, στον πόλεμο. Έχουμε το κείμενο του Κώστα Ταχτσή στον Σκληρό Απρίλη του '45 να μας περιγράφει τόσο γλαφυρά -αλλά και τόσο έντονα και παραστατικά- όλη εκείνη την εποχή μετά τον θάνατο. Τον θάνατο που περπατούσε στους δρόμους ελεύθερος και αχαλίνωτος.

Και σήμερα κάπως έτσι είναι. Όσο κι αν εσύ, τότε, τα έλεγες και φώναζες πως το κακό ερχόταν και ήμασταν εντελώς απροετοίμαστοι και στον εντελώς αντίθετο δρόμο. Ούτε εσύ κατάφερες τίποτα τελικά. Τι να πούμε εμείς; Τώρα είναι πολλά τα χρόνια, πάρα πολλά. Πάμε για τα δέκα σιγά-σιγά. Και θα 'ρθουν κι άλλα πολλά. Και κανείς δεν ξέρει αν ποτέ ζήσουν σε αυτή τη γη άνθρωποι που θα ανασαίνουν καλύτερα. Δεν λέω "ελεύθερα" αφού, ειδικά εσύ, καταλαβαίνεις πολύ καλά τι πάει να πει ελευθερία.

Ξέρεις, όμως, κάτι; Δεν με ενδιαφέρει καθόλου πού πάει όλο αυτό και αν πάει κάπου. Σχεδόν δεν με ενοχλεί καν η συνθήκη που βιώνουμε. Δεν με απασχολεί καθόλου αυτή η διάσταση τής ελευθερίας. Ελεύθερος μπορείς να είσαι και μέσα στο κελί σου. Και δε νομίζω πως είναι απονέκρωση ή απάθεια ή αποτέλεσμα δολοφονικών πράξεων του "συστήματος". Όχι πια. Είναι μια συνολικότερη θεώρηση αυτού που ονομάζουμε "ζωή". Όπως, πολύ σοφά και εύστοχα, είχες πει ότι πρόκειται για το ποιος υπήρξα, πώς έζησα και σε τι συνίσταται η "απουσία" μου. Διαδρομές, δηλαδή, που τις κάνει κάθε άνθρωπος συνειδητά ή ασυνείδητα. Ο κάθε άνθρωπος. Και, ανάλογα με την προοπτική ή το πρίσμα του, αποφασίζει για τις απαντήσεις που θα δώσει. Ανάλογα και με τις ψυχικές αντοχές του και με τόσα άλλα πράγματα που δεν καλύπτονται σε καμιά περίπτωση από κανένα ψυχογράφημα, από καμιά ψυχανάλυση, από καμιά κοσμοθεωρία. Έχω καταλάβει βαθιά και απόλυτα πως αυτό που λέμε κόσμος και ζωή κάνει κύκλους. Και ξαναπερνά από τα ίδια σημεία, με άλλα ονόματα, σε άλλες εποχές. Έτσι συνέβαινε πάντα, έτσι συμβαίνει και τώρα.
 

Στον Άγγελο Σκορδίλη

Τον Άγγελο τον γνώρισα μια εποχή σκοτεινή αλλά με πολλά μπιχλιμπίδια και ψεύτικα φώτα και γελοίες πολυτέλειες τριγύρω. Θα μπορούσα να πω πολλά άλλα ακόμη και να χτίσω πάμπολλες εικόνες εκείνης της εποχής. Ας μην επεκταθώ όμως τώρα.

Είχε δίκιο σε όλα όσα είπε. Κάθε φορά τα συζητούσαμε και καταλήγαμε στην ίδια αηδία. Διότι μόνο αηδία και αποστροφή μάς γεννούσε η όλη κατάσταση. Είχαμε γνωρίσει -εκείνος πάρα πολύ καλύτερα και βαθύτερα από εμένα- όλη τη σαπίλα που περιγράφει τόσο ανάγλυφα και -κυρίως- επώνυμα ο Άγγελος σε αυτό εδώ το κείμενο. Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο. Για κάποιους από τους συγκεκριμένους ανθρώπους στους οποίους αναφέρεται έχω να πω κι εγώ τις δικές μου ιστορίες και εμπειρίες. Και για τους καλούς και για τους κακούς. Αλλά δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή. Αυτή η στιγμή είναι αφιερωμένη στον Άγγελο, που έφυγε τόσο νωρίς και τόσο άδοξα στα τέλη του 2011. Περήφανος και γεμάτος μουσική και φίλους καρδιακούς.

Λίγο πριν φύγει είχαμε μιλήσει για τελευταία φορά και μου είχε πει για τη μάχη της ζωής του. Δίψαγε να βρεθούμε πάλι και να παίξουμε. Δεν προλάβαμε. Δεν πρόλαβα ούτε να τον δω να παίζει για μιαν ακόμη φορά. Το μέλλον επιφύλασσε άλλα. Ας είναι. Τον είχα κυριολεκτικά χορτάσει κάποτε μέσα σε ένα κουβούκλιο ενάμισι επί ενάμισι, όπου ηχογραφούσε την υπέροχη κιθάρα του στο τελευταίο Σινικό Τείχος. Κουλουριασμένος μπροστά στα πόδια του, αφού τον είχα παρακαλέσει να τρυπώσω κι εγώ σ' εκείνη την τρύπα για να εισπράξω και να βιώσω όλη την τέχνη του ζωντανά. Τη στιγμή που την δημιουργούσε. Δεν μου το είχε αρνηθεί. Εξάλλου, θυμάμαι ότι σπάνια -αν όχι ποτέ- αρνιόταν κάτι. Είχε μεγάλη καρδιά.

Σήμερα ξύπνησα με το Σινικό Τείχος στα χείλη μου. Ήταν το μόνο τραγούδι που μπορούσε να εκφράσει την ψυχική διάθεση που είχα. Έβαλα και το άκουσα πολλές φορές απανωτά. Και θυμήθηκα έντονα τον Άγγελο. Ψάχνοντας στους δίσκους βρήκα αυτόν με το εσώφυλλο που εμφανίζεται εδώ. Κάθισα και το διάβασα ακόμη μια φορά, μετά από τόσα χρόνια πια. Βρήκα πάλι μόνο αλήθειες σε όλα όσα έγραφε ο Άγγελος. Συνειδητοποίησα ότι αυτό το κείμενο θα μείνει στα σκοτάδια και ένιωσα άσχημα. Για εκείνον, για τις αλήθειες που λέει. Και αποφάσισα να το παρουσιάσω εδώ. Αλλά όχι μόνο αυτό. Θα φτιάξω κι ένα βίντεο, με μουσική υποκρουση που δεν έχω αποφασίσει ακόμη καθώς αν είναι κάποιο τραγούδι του, ο στίχος θα αποσπά τον αναγνώστη από το κείμενο, και θα το ανεβάσω στο YouTube. Γιατί αλλιώς δεν πρόκειται να έχουν καμιά τύχη όλα όσα είπε ο Άγγελος. Ενώ στο δίκτυο, και μάλιστα στο χώρο τής μουσικής, όλο και κάποιος θα πέσει επάνω του είτε μέσω τού ονόματός του είτε μέσω τών "συστάσεων" που κάνει από μόνο του το δίκτυο. Τουλάχιστον έτσι θα έχει κάποιες ευκαιρίες. Και θα ησυχάσω  κι εγώ, που από το πρωί με τρώει η "ευθύνη" τού τι να κάνω για το κείμενο. Και για τον Άγγελο.

Καλύτερα όμως να αφήσω τον ίδιο τον Άγγελο να τα πει με τον δικό του τρόπο και λόγο. Είναι αυθεντικός και έρχεται απευθείας από εκείνα τα χρόνια. Και φυσικά ισχύει πάντα.


Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Έχω μια φίλη ΙΙ



Έχω μια φίλη σπαθί. Διαμάντι που κόβει. Είναι πολύ έξυπνη και πολύ ευαίσθητη. Είναι ένας άνθρωπος πολύ ικανός και χαρισματικός. Ειλικρινής και άμεσος. Αλλά πολύ ταλαιπωρημένος. Πολλές φορές στη ζωή έτσι γίνεται. Οι ευαίσθητοι -όταν είναι και έξυπνοι- βασανίζονται. Λες και η ζωή τούς βάζει στο σημάδι.

Με τα χρόνια έμαθα να μην πετροβολάω τις μέρες και να μη ζητάω δίκια από το πουθενά. Κατάλαβα βαθιά μέσα μου πως το καθετί αποτελεί έναν ολόκληρο δικό του κόσμο, ένα ολόκληρο σύμπαν που κινείται και υπάρχει μέσα στο γενικό Χάος. Διέπεται από καθαρά δικούς του νόμους και κανόνες που κανείς δεν μπορεί να αντιληφθεί και να κατανοήσει. Τις περισσότερες φορές ούτε το ίδιο το άτομο.

Ζει δίπλα στη θάλασσα και αναπνέει μαζί της. Σε σημείο κομβικό, εκεί όπου συναντώνται στεριές, θάλασσες, αέρηδες και καράβια με φουσκωμένα πανιά. Ευτυχώς, γιατί αυτό της έδινε πάντα έναν ανοιχτό ορίζοντα μπροστά στα μάτια της. Τής χάριζε τους δρόμους που θα διάβαινε στη ζωή της. Κι έτσι απλώθηκε πάνω στα νερά και κατάφερνε να φεύγει.
 

Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Στη νεότητα

Εκεί, τότε, στη δεκαετία του '80. Με Άσιμο, Αρκουδέα, Παύλο Σιδηρόπουλο. Με τον Μάνο Χατζιδάκι σε μεγάλα κέφια, να εξαπολύει μύδρους και λίβελλους ενάντια σε οποιονδηποτε έβαλλε κατά της ελευθερίας -ανεξάρτητα από την πολιτική του τοποθέτηση. Ζωντανός όσο ποτέ, διηύθυνε τις ορχήστρες σαν άλλος μύστης και μάγος. Και όταν νευρίαζε, σκοτείνιαζε ο τόπος και έτρεμε η γη. Με πραγματικά και ουσιαστικά φεστιβάλ νεολαιών και με 17 Νοέμβρη. Και με μουσική, πολλή και αληθινή μουσική. Ζωντανή. Δική μας και άλλων. Να ανεβοκατεβαίνουμε στο πάλκο μας και στα ενδιάμεσα να τρέχουμε σε όλη την πόλη για να προλάβουμε τους άλλους, στα άλλα πάλκα. "Άντε, και καλή τύχη, μάγκες!" και "Βενσερέμος! Βενσερέμος!".

Αν μη τι άλλο, ήταν άγρια όμορφα. Είχε σασπένς η ζωή μας. Είχε όνειρα ζωντανά, που σπαρταρούσαν στα χέρια και στις καρδιές μας. Και ακόμη δεν είχε έλθει "τού απέραντου η ψύχρα" που ζούμε σήμερα, χαμένοι μέσα στους διαδικτυακούς λαβύρινθους, αλλά ούτε κι εκείνη η γλασαρισμένη δεκαετία του '90 με τις πρώτες εκλεκτικιστικές εκδηλώσεις στην τέχνη μου -εκείνες που ονομάστηκαν "έντεχνο", με σημείο αφετηρίας κάποιες ανεκδιήγητες εκπομπές τού ραδιοφωνικού Μελωδία. Τα θυμάμαι τώρα πια που πέρασαν δυόμισι δεκαετίες και νιώθω να κολλάει το μέσα μου. Να ταγγιάζει. Οι συντριπτικά περισσότεροι συνέχισαν να τους ακολουθούν. Και το τραγικό είναι ότι συνεχίζουν ακόμη, μη καταλαβαίνοντας πως όλη αυτή η ταγγίλα έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης για το σημερινό χάλι. Θυμάμαι την τελευταία φορά που είδα παράσταση τού Βασίλη Παπακωνσταντίνου. Πρέπει να ήταν χειμώνας τού '84 στη Θεσσαλονίκη. Ταξιδεύαμε όλη νύχτα για να πάμε στην πρώτη ζωντανή παρουσίαση τής "Διαίρεσης". Ήταν μεγάλη απογοήτευση. Η μεγάλη εμπορική και γλασέ πόρτα είχε ανοίξει. Το μαχαίρι στριφογύριζε στην πληγή με ανείπωτη ηδονή. "Πάει, πέθανε", είπα. "Μέχρι εδώ ήταν. Τώρα αρχίζει το πανηγύρι..." Και φυσικά έτσι έγινε.    

Η έκρηξη της ρουκέτας μάς ξύπναγε από τον παροδικό λήθαργο και έριχνε φως στα σκοτάδια. Μετά έβαζε μπρος το μυαλό και την αναλυτική μας διάθεση έτσι όπως περιμέναμε τη δημοσίευση και τη μελέτη τής προκήρυξης. Σαν μικρές γιάφκες γινόταν τότε ο κόσμος. Όλοι χάνονταν απ' τους δρόμους για αρκετές ώρες. Μετά βρισκόμασταν σε δρόμους, καφέ και πλατείες και ανταλλάσσαμε απόψεις και οπτικές. Η σκέψη έγδερνε το μυαλό.

Υπήρχαν και κάποια μυστικά υπόγεια που κατεβήκαμε κάποιες φορές. Εκεί όπου ανακατευόταν η σούπα και άχνιζε υδρογονάνθρακες. Φύγαμε όμως. Δεν ήταν για εμάς. Δεν ήταν τρόπος εκείνος τελικά. Το τέρας ήταν σαν τη Λερναία Ύδρα. Ένα κεφάλι έκοβες, δυο έβγαιναν. Δεν είχε τέλος, ούτε λογική.

Πάνω στου Στρέφη τα τραπεζάκια ήταν πάντα γεμάτα και πολύβουα. Τα μάτια, άγρυπνα κι ανήσυχα, έψαχναν γύρω τους για άλλα μάτια, για κινήσεις γνώριμες και φωνές φιλικές. Πάντως, σίγουρα δεν χάνονταν αμίλητα στις ψηφιακές οθόνες. Όμορφες είναι κι αυτές. Και ελκυστικές, και έξυπνες και πολύ πρακτικές. Αλλά δεν έχουν εκείνη την επαφή που γνωρίσαμε εμείς, το μαγικό άγγιγμα δυο ενεργειών που παλεύουν να ισορροπήσουν μεταξύ τους. Που ανταλλάσσουν βατ και τζάουλ. Αληθινά και όχι εικονικά.


Είναι ένας άλλος κόσμος πια. Που έχει έλθει από το μέλλον. Το σχοινί κόπηκε και η εποχή άλλαξε. Οριστικά και αμετάκλητα. Το παλιό βιβλίο έκλεισε και δεν άνοιξε καινούργιο "βιβλίο". Η εποχή του βιβλίου, που άρχισε με τον Γκούτενμπεργκ, τελείωσε πια. Ό,τι διατηρηθεί θα είναι όπως τα παλιά αυτοκίνητα-αντίκες, που ακόμη κινούνται, αλλά με ειδικές πινακίδες. Ως εκπρόσωποι της ιστορίας του κόσμου.

Δεν υπάρχει καλό και κακό στη ζωή. Ποτέ δεν υπήρξε. Όλα ακολουθούσαν μια φυσική επιλογή από μόνα τους. Ό,τι δεν άντεχε, εξαφανιζόταν. Για κάθε λόγο και από κάθε άποψη. Όλα τα υπόλοιπα ήταν δημιουργήματα και επινοήσεις του ανθρώπου. Της συντηρητικής πλευράς του. Εκείνης που φοβάται την αλλαγή. Επειδή στην ουσία φοβάται το θάνατο. Αλλά αν δεν γίνεις φίλος μαζί του, να τον εντάξεις, δεν πρόκειται να ξεφοβηθείς.

Ο κόσμος αλλάζει στη δική μας εποχή, στα δικά μας χρόνια. Έτσι έτυχε σ' εμάς. Ούτως ή άλλως ο κόσμος αλλάζει νομοτελειακά. Όπως άλλαζε πάντα και όπως θα αλλάζει πάντα -για όσο συνεχίσει να υπάρχει. Γι' αυτό και είναι απόλυτα μάταιο να προσκολλάται κανείς σε οτιδήποτε. Οτιδήποτε όμως. Τόσο υλικό όσο και άυλο. Η ελευθερία, ή μάλλον, η αίσθηση της ελευθερίας που μπορούμε τουλάχιστον να προσεγγίσουμε σε αυτήν την άτοπη πορεία στην οποία οδεύουμε είναι η απεξάρτηση από καθετί -ορατό και αόρατο.
 

Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

Η Χαμένη Άνοιξη

Ο κόσμος ξεχνάει γρήγορα. Και συνηθίζει να θυμάται μόνο τις καλές στιγμές -από φόβο θανάτου, εξηγείται εύκολα αυτό. Και, εξάλλου, την ιστορία την έγραφαν και τη γράφουν πάντα οι ισχυροί. Και τη γράφουν καταπώς εκείνοι θέλουν και καταπώς τους συμφέρει. Εμείς, όμως, που δεν ζήσαμε εκείνες τις εποχές, αλλά έφτασε στ' αυτιά μας νωπή και φρέσκια η βουή τους, ας μεταφέρουμε ένα μήνυμα καθαρότητας σε όσους έπονται. Σε όσους θα ακολουθήσουν, μετά από εμάς, τον ίδιο δρόμο της μάταιης ύπαρξης.

Ποτέ δεν κατάλαβα τι θα πει "σεβασμός στον νεκρό". Πάντα πίστευα πως η αλήθεια πρέπει να λέγεται. Έξω από χρόνο και ύπαρξη ή μη ύπαρξη. Γιατί είναι το μόνο υλικό με το οποίο μπορεί να προχωράει κάπως πιο ανεκτά αυτή η ουτοπία.

Ας την πω λοιπόν άλλη μια φορά. Δεν ξεχνώ ότι οι απλοί άνθρωποι δεν έχουν την πολυτέλεια να διαθέτουν δικό τους νεκροταφείο με δική τους όλη τη γύρω γη, αγορασμένη επί τούτου. Συνήθως οι απλοί άνθρωποι ψάχνουν εναγωνίως να βρουν έναν τάφο. Και φιλάνε κατουρημένες ποδιές. Και πριν περάσουν τρία-τέσσερα χρόνια, τους ξεχώνουν όπως-όπως γιατί περιμένουν κι άλλοι. Το σκήνωμα των απλών ανθρώπων δεν έχει την πολυτέλεια να "αντικρίζει" θάλασσες και βουνά. Παραχώνεται στα γρήγορα. Και το στήθος τους δεν στολίστηκε ποτέ από τενεκεδένια παράσημα και αριστεία ανδρείας. Αλλά από καημό και ιδρώτα. Και ψυχή ανώνυμη μα όμως δυνατή. Σαν του Σωτήρη Πέτρουλα. Και τόσων ακόμη. Ανώνυμων κυρίως.


Όλα αυτά για να μην ξεχνάμε ότι η προδοσία είναι σοβαρή και ανεξίτηλη πράξη -ιδιαίτερα όταν οι συνέπειές της πέφτουν πάνω σε έναν ολόκληρο λαό και σκοτώνουν όνειρα κι ελπίδες.

Σήμερα* λένε, λένε, λένε... Πλέκουν ένα εγκώμιο που δεν αντιστοιχεί σε τίποτα. Κενό αλήθειας. Κατασκευάζουν έναν ανύπαρκτο μύθο. Με την απόλυτη εκμετάλλευση του φόβου του θανάτου, με τις ευλογίες της ενοχοποιητικής και φοβικής και ανελεύθερης εκκλησίας, επιδιώκουν να σβήσουν μνήμες που μάτωσαν τον απλό κόσμο. Δεν είναι όμως έτσι τα πράγματα. Ποτέ δεν θα είναι. Αλλά, είπαμε... την ιστορία τη γράφουν οι δυνατοί. Καταπώς τους συμφέρει.


*Στην τηλεόραση προβάλλεται η εξόδιος ακολουθία για τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.